Nieuws

Opleiding Vredeseducatie 2018

  14/12 00:00

Vredeseducatie in de Opleiding Vredeseducatie en de vorming tot burgerschap: een ideale combinatie!

Recentelijk hebben heel wat mensen uit de politieke wereld, het bedrijfsleven, het onderwijs en zelfs de goegemeente de mond vol van burgerschapsvorming. Vandaar de (luide) roep in het onderwijs naar nieuwe eindtermen i.v.m. burgerschapsvorming. Het burgerschap is – hoeft het nog worden gezegd? - in onze westerse wereld sterk schatplichtig aan de waarden van de Franse revolutie: ‘liberté’ - ’égalité’ – ‘fraternité’. De vrijheidsgedachte (‘la liberté’) maakt terug opgang in onze individualistische, neoliberale samenleving en veruitwendigt zich o.m. in het onderwijs in de meritocratie, waarbij een combinatie van talent en inspanning en het belang van de individuele verdiensten (‘merites’) wordt voorop gesteld. Ze vindt ook een neerslag in het ‘depositair onderwijs’ – de term is van Paulo Freire (1921 -1997). De vergelijking met bankverrichtingen ligt voor de hand. De leerkracht deponeert ‘kennis-als-kapitaal’ in de receptief, maar dikwijls ook passief ingestelde leerlingen. Deze overdraagbare kennis, het cultuurgoed van de samenleving, moet na zekere tijd rente opleveren in de vorm van rapportcijfers en diploma’s en vooral dienstbaar zijn aan het bedrijfsleven en de maatschappij. Zo is de cirkel rond. Voor echte onderwijsvernieuwing is op die wijze weinig of geen plaats. De gelijkheidsgedachte (‘l’égalité’) vormt daarentegen de ‘core business’ in het meer sociale discours van de samenleving en veruitwendigt zich in het onderwijs in het egalitarisme, waarbij duidelijk wordt vooropgesteld dat het recht op onderwijs niet uitsluitend afhankelijk is van de verdiensten of prestaties van leerlingen, en waarbij gestreefd wordt naar gelijke uitkomsten voor alle leerlingen, zowel in het basis- als in het secundair onderwijs. De eindtermen zouden in die optiek gedetailleerder en bindender moeten worden, zodat iedereen ze kan behalen en niet enkel de meerderheid van de leerlingen.

 

Maar is het niet merkwaardig om vast te stellen dat weinig mensen in de samenleving - en dat geldt evenzeer voor onderwijsverantwoordelijken -, de mond vol hebben van broederlijkheid (‘la fraternité’), nochtans ook een kernwaarde van de Franse revolutie? Broederlijkheid is ongetwijfeld een fundamentele menselijke waarde en een mijlpaal op de weg naar een humane, vreedzame en rechtvaardige samenleving. Daarbij is de vredeseducatie een uitmuntende strategie naar die ‘vredes’-cultuur, d.w.z. een cultuur van een rechtvaardige vrede. Vredeseducatie kan op een optimale wijze worden gerealiseerd in een ‘vredes-actieve’ school. Dit is een ‘geweldige school’, d.w.z. een kind-rijpe-, warme- (liefdevolle), brede- (maatschappelijk georiënteerde), goede- (of humane) en geweldarme school, die de vredeseducatie centraal stelt in haar schoolvisie, schoolstructuur, schoolwerkplan, enz. en in alle leergebieden waarin vrede en geweld in maatschappij en school ter sprake kunnen komen.

 

De enige strijd die het wellicht waard is om geweldloos gestreden te worden, is de strijd voor vrede en rechtvaardigheid, de strijd tegen alle vormen van geweld. Deze strijd dient gestreden te worden op interpersoonlijk en maatschappelijk gebied; in de politiek; de economie; de media; de zorgsector; de opvoeding; het onderwijs; enz. ‘Geen nieuws is goed nieuws!’ wordt in de media dikwijls omgekeerd als: ‘Goed nieuws is geen nieuws!’ Geïnspireerd door Johan Galtung, geboren op 24 oktober 1930, stelde Peter Verlinden op de Academische opening v/d Opleiding Vredeseducatie op dinsdag 16/02/2016 vast dat de media nog altijd blijk geven van een perverse fascinatie voor oorlogsjournalistiek en te weinig oog hebben voor vredesjournalistiek, d.w.z. voor wat zich op datzelfde ogenblik en dikwijls op dezelfde plaats voordoet als werk van vredesopbouw. Een alles overheersende profileringsdrang in de journalistiek maakt een serene en evenwichtige berichtgeving in de media dikwijls vrijwel onmogelijk. Het is dan ook de hoogste tijd om het roer om te gooien, niet door weg te kijken van harde en pijnlijke feiten of gebeurtenissen, wel door verder en breder te kijken… Met de Opleiding Vredeseducatie proberen we de vinger aan de pols te houden en een steentje bij te dragen tot een cultuur van de vrede door gebeurtenissen en stromingen uit het verleden (herinneringseducatie), de actualiteit en het wereldgebeuren te belichten vanuit een pluralistisch en humanistisch perspectief.

 

‘Vrede’ kan positief gedefinieerd worden als een heilzame toestand van rust, te-vrede-nheid, harmonie en negatief als de afwezigheid van: oorlog, strijd, geweld. “Verander de wereld, begin bij jezelf; dit is je innerlijke bevrijding.” Deze woorden van Helder Camara (1909 – 1999) bevatten zeer veel waarheid. Vrede begint inderdaad bij jezelf, bij een innerlijke tevredenheid, bij de activering van de positieve energie in jezelf en de (eventuele) blokkering of verdringing van je negatieve energie. Negatieve energie, die zich kan veruitwendigen in allerlei vormen van geweld, zowel als positieve energie schuilt in elk van ons en eigenlijk in de hele wereld. In de lijn van de middeleeuwse katholieke traditie zou je kunnen spreken van een ‘engel’ en een ‘duivel’ in ieder van ons. Het streven naar een positieve, harmonische verbondenheid met zichzelf en de wereld is, ethisch beschouwd, een levensopdracht voor alle mensen van goede wil.

 

Roger Boonen

Coördinator Opleiding Vredeseducatie 

Welkom! Deze website maakt gebruik van cookies

Deze website maakt gebruik van cookies om uw ervaring op onze website te verbeteren. We gebruiken deze cookies alleen voor het verzamelen van analytische gegevens. Deze gegevens zijn volledig anoniem en uw privacy wordt hierin niet aangetast.